Öğrenciler İçin Yapay Zeka: Kopya Değil, Özel Öğretmen Gibi Kullanın

Yapay zeka sohbet asistanları öğrenciler arasında çok hızlı yayıldı. Çoğu zaman da en kolay yoldan kullanılıyor: Ödev sorusunu yapıştır, cevabı kopyala, teslim et.

Bu yöntem kısa vadede zaman kazandırıyor gibi görünse de aslında size hiçbir şey öğretmez. Sınavda, mülakatta, iş hayatında o bilgiye ihtiyacınız olduğunda karşınızda olmaz. Üstelik birçok okul ve öğretmen, yapay zekayla yazılmış ödevleri fark etmeye ve buna göre değerlendirmeye başladı.

Oysa aynı araç, doğru kullanıldığında 7/24 yanınızda olan, sabırlı bir özel öğretmene dönüşebilir. Bu yazıda bunun yolunu anlatıyoruz.

Önce kurallar: Okulunuz ne diyor?

Yapay zeka kullanımıyla ilgili kurallar okuldan okula, hatta dersten derse değişiyor. Bazı öğretmenler fikir almak için kullanmanıza izin verirken bazıları tamamen yasaklıyor. Bir ödevde yapay zeka kullanmadan önce öğretmeninizin ya da okulunuzun kuralını öğrenin. Emin değilseniz sorun. Bu, ileride yaşanabilecek tatsız durumları önler.

1. Anlamadığınız konuyu açıklatın

Ders kitabındaki bir konu kafanıza yatmadıysa, yapay zekadan farklı bir şekilde anlatmasını isteyin.

Lise 10. sınıf öğrencisiyim. Kimyada “mol kavramını” anlamakta zorlanıyorum. Bana günlük hayattan bir benzetmeyle, adım adım açıklar mısın? Sonunda anlayıp anlamadığımı kontrol etmek için bana 3 basit soru sor.

Burada önemli olan iki şey var: Seviyenizi söylemek (böylece çok basit ya da çok karmaşık anlatmaz) ve sizi test etmesini istemek (böylece gerçekten anlayıp anlamadığınızı görürsünüz).

Anlamadığınız bir yer olursa çekinmeden sorun: “İkinci adımı anlamadım, başka bir örnekle anlatır mısın?” Yapay zeka sıkılmaz, yargılamaz.

2. Cevabı değil, yolu isteyin

Bir matematik ya da fizik problemine takıldıysanız, çözümün tamamını istemek yerine ipucu isteyin:

Bu soruyu kendim çözmek istiyorum, o yüzden cevabı söyleme. Sadece hangi konuyu kullanmam gerektiğine dair bir ipucu ver. Takılırsam bir sonraki ipucunu isterim.

[Soru]

Kendi çözümünüzü yaptıktan sonra kontrol ettirebilirsiniz:

Bu soruyu şöyle çözdüm. Hatam varsa nerede olduğunu göster ama doğru çözümü direkt yazma, kendim düzelteyim.

Dikkat: Yapay zeka matematikte ve hesaplamada da hata yapabilir. Sonucu her zaman kendiniz kontrol edin.

3. Sınava hazırlanın

Yapay zeka, kişisel bir soru bankası gibi çalışabilir.

Yarın tarih sınavım var, konu Osmanlı Devleti’nin kuruluş dönemi. Bana çoktan seçmeli 10 soru sor. Her soruyu tek tek sor, cevabımı bekle, sonra doğru mu yanlış mı söyle ve kısaca açıkla.

Ya da kendi ders notlarınızı yapıştırıp bunlardan soru hazırlamasını isteyebilirsiniz. Bu yöntem daha güvenilirdir, çünkü yapay zeka sizin verdiğiniz malzemeyle çalışır.

Aşağıda biyoloji ders notlarım var. Bu notlardan sınavda çıkabilecek 5 açık uçlu soru hazırla. Notlarda olmayan bilgi ekleme.

[Notlarınız]

4. Yazınızı geliştirin, yazdırmayın

Kompozisyon ya da ödev yazarken yapay zekayı editör olarak kullanın, yazar olarak değil.

Aşağıdaki kompozisyonu ben yazdım. Yeniden yazma. Bunun yerine: (1) Anlatımın en güçlü yönü ne? (2) Hangi paragraf zayıf ve neden? (3) Yazım ve noktalama hatalarım neler? Önerilerini madde madde ver, düzeltmeleri ben yapacağım.

Bu şekilde hem yazınız gelişir hem de bir sonraki sefere aynı hataları yapmamayı öğrenirsiniz.

5. Yabancı dil pratiği yapın

Yapay zeka, utanmadan hata yapabileceğiniz bir konuşma partneri olabilir.

Benimle İngilizce sohbet et. Seviyem A2. Basit cümleler kur. Ben her yazdığımda önce cevap ver, sonra cümlemde hata varsa düzeltilmiş halini parantez içinde göster.

Nelere dikkat etmeli?

• Kaynakları doğrulayın. Yapay zeka bazen var olmayan kitap ve makaleler uydurabilir. Bir ödevde kaynak göstereceksiniz, kaynağı mutlaka kendiniz bulun ve okuyun. (Halüsinasyon nedir?)
• Kişisel bilgilerinizi paylaşmayın. Okul numarası, adres gibi bilgilere ihtiyaç yoktur. (Gizlilik için 7 kural)
• Düşünmeyi ona bırakmayın. Bir konuyu önce kendiniz düşünün, sonra yapay zekaya danışın. Tersini yaparsanız kendi fikriniz hiç oluşmaz.

Son söz

Yapay zeka, öğrenmenin en zor kısmını, yani düşünmeyi, sizin yerinize yapamaz. Ama düşünürken takıldığınız her yerde yanınızda olabilir. Ödevi ona yaptırmak yerine, ödevi yapmanıza yardım etmesini isteyin. Aradaki fark, sınav günü ortaya çıkacak.

Yapay zekadan daha iyi cevaplar almak için iyi prompt yazmanın 6 kuralını da okumanızı öneririz.