Örnek Vererek Öğretmek: Yapay Zekaya İstediğinizi Göstermenin En Kısa Yolu

Bir yeni çalışana iş tarif ettiğinizi düşünün. “Müşterilere samimi ama profesyonel, kısa ama eksiksiz, sıcak ama abartısız cevaplar yaz” dersiniz. Çalışan başını sallar ama ne demek istediğinizi tam anlamaz.

Sonra ona daha önce yazdığınız üç iyi cevabı gösterirsiniz. “İşte böyle” dersiniz. Ve birden her şey netleşir.

Yapay zeka da tam olarak böyle çalışır. Bir tarzı ya da formatı uzun uzun tarif etmek yerine birkaç örnek göstermek, çoğu zaman çok daha iyi sonuç verir. Bu yönteme İngilizce kaynaklarda few-shot prompting (birkaç örnekle yönlendirme) deniyor.

Neden işe yarar?

Kelimeler yoruma açıktır. “Samimi” sizin için bir şey, yapay zeka için başka bir şey ifade edebilir. Ama bir örnek; uzunluğu, tonu, kelime seçimini, cümle yapısını ve formatı aynı anda gösterir.

Yapay zeka sohbet asistanları, verilen örneklerdeki kalıpları yakalamakta çok başarılıdır. Siz örnek verdiğinizde, onun yapması gereken şey “tahmin etmek” yerine “kalıbı devam ettirmek” olur.

Temel yapı

Örnekle öğretmenin şablonu basit:

1. Ne istediğinizi kısaca söyleyin.
2. 2-3 örnek verin (girdi → çıktı şeklinde).
3. Yeni girdiyi verin ve aynı şekilde devam etmesini isteyin.

Örnek 1: Kendi yazı tarzınızı öğretmek

Ürün açıklamalarımı aşağıdaki tarzda yazıyorum:

Ürün: Seramik kupa Açıklama: Sabah kahveniz için el yapımı, 350 ml’lik bir kupa. Her biri elde şekillendiği için birbirinden biraz farklı. Bulaşık makinesinde yıkanabilir.

Ürün: Keten masa örtüsü Açıklama: Yıkandıkça yumuşayan, doğal keten bir masa örtüsü. Dört kişilik masalara uygun. Ütü istemeyen, hafif kırışık görünümü ona ayrı bir sıcaklık katıyor.

Şimdi aynı tarzda şu ürün için açıklama yaz: Ürün: Zeytin ağacından kesme tahtası, 30x20 cm

Dikkat edin: “Kısa yaz, samimi ol, pratik bilgi ver, sonunda küçük bir duygusal detay ekle” demedik. Örnekler bunların hepsini kendiliğinden gösteriyor.

Örnek 2: Sınıflandırma

Bir listedeki öğeleri kategorilere ayırmak için örnek vermek çok etkilidir:

Müşteri mesajlarını şu kategorilere ayırıyorum: SİPARİŞ, İADE, ŞİKÂYET, BİLGİ.

“Kargom ne zaman gelir?” → SİPARİŞ “Ürün beden olarak olmadı, değiştirebilir miyim?” → İADE “Üç gündür kimse cevap vermiyor, çok kötü bir hizmet.” → ŞİKÂYET “Hafta sonu açık mısınız?” → BİLGİ

Şimdi aşağıdaki mesajları aynı şekilde sınıflandır: [Mesajlarınız]

Örnek 3: Belirli bir format

Bilgileri her seferinde aynı biçimde istiyorsanız:

Okuduğum kitaplar için not kartı hazırlıyorum. Format şöyle:

Kitap: Simyacı — Paulo Coelho Tek cümlede: Hayallerinin peşinden giden bir çobanın yolculuğu. Aklımda kalan: Bir şeyi gerçekten istediğinde, evren de onu gerçekleştirmen için yardım eder. Kime öneririm: Hayatında bir dönüm noktasında olanlara.

Şimdi aynı formatta şu kitap için bir kart hazırla: [Kitap adı ve yazarı]

(Kitap içeriğiyle ilgili bilgileri kontrol etmeyi unutmayın; yapay zeka az bilinen kitaplarda yanılabilir.)

Örnek 4: Çeviri ve dönüştürme

Resmi cümleleri günlük konuşma diline çeviriyorum:

“Talebiniz değerlendirmeye alınmıştır.” → “Mesajınızı aldık, bakıyoruz.” “Ödemenizin vadesi geçmiştir.” → “Ödemenin günü geçmiş görünüyor.”

Şimdi bunları aynı şekilde çevir: [Cümleleriniz]

İyi örnek seçmenin 5 kuralı

1. Örnekleriniz gerçekten iyi olsun

Yapay zeka örneklerinizi taklit eder; kusurlarını da. Örnekte yazım hatası varsa, çıktıda da benzer hatalar görebilirsiniz.

2. Çeşitlilik gösterin

Bütün örnekleriniz birbirine çok benzerse, yapay zeka yanlış kalıbı yakalayabilir. Örneğin üç ürün açıklamanızın üçü de mutfak ürünüyse, dördüncüye de mutfakla ilgili bir şey eklemeye çalışabilir. Farklı türde örnekler seçin.

3. 2-3 örnek çoğu zaman yeterli

Tek örnek bazen yanıltıcı olabilir. 2-3 örnek genellikle kalıbı göstermeye yeter. Çok karmaşık işlerde 5’e kadar çıkabilirsiniz.

4. Formatı tutarlı tutun

Örneklerin hepsinde aynı yapıyı kullanın: aynı başlıklar, aynı ayraçlar (“→” gibi), aynı sıra.

5. Gerekirse kuralı da ekleyin

Örnekler her şeyi göstermeyebilir. Önemli bir kural varsa açıkça yazın: “Örneklerdeki gibi yaz ama her açıklama en fazla 3 cümle olsun.”

Ne zaman kullanmalı?

Durum	Örnek vermek faydalı mı?
Kendi yazı tarzınızın taklit edilmesi	Çok faydalı
Belirli bir format, tablo, kart	Çok faydalı
Sınıflandırma, etiketleme	Çok faydalı
Genel bir soru (“Yapay zeka nedir?”)	Gerek yok
Yaratıcı, serbest bir iş (“Bir şiir yaz”)	İsteğe bağlı; istediğiniz tarzı göstermek için kullanılabilir

Son söz

“Anlatma, göster” kuralı yazarlıkta olduğu kadar yapay zekayla çalışırken de geçerli. Bir dahaki sefere yapay zeka istediğiniz tarzı tutturamadığında, uzun açıklamalar yazmak yerine elinizdeki 2-3 iyi örneği gösterin.

Bu teknik, diğer tekniklerle birlikte daha da güçlü olur: Rol verme ile bir ses, adım adım düşündürme ile bir yöntem, örneklerle de bir kalıp verebilirsiniz. Tüm temel kurallar için: İyi Prompt Nasıl Yazılır?